|
فصل اول : هويت
درس 1 : نقش « موقعيت » در هويت يابی چيست ؟ |
|
درس 1
نقش « موقعيت » در هويت يابی چيست ؟
مفاهيم كليدي : |
|
موقعیت ، خود ، هویت یابی ، موقعیت های مهم ، تبعیض نژادی . |
|
خلاصه درس : |
|
شرایط و محیطی که خود را در آن می شناسیم ، موقعیت ما محسوب می شوند که امکان های متفاوت و متنوعی را برای فعلیت بخشیدن به خود و شناخت آن فراهم می کنند .
برخی موقعیت ها به علت ان که امکان بیشتری برای فعلیت بخشیدن و نشان دادن خود فراهم می کنند و برخی به دلیل تاکیدی که جامعه برآنها دارد ، اهمیت بیشتری برای فرد دارند .
هویت هر فرد نیز مجموعه ی تفاوت ها و تمایزهایی است که فرد در موقعیت های مختلف خود را با آنها شناخته و مورد تایید دیگران قرار گرفته است . ویژگی های با دوام تر هویت آنهایی هستند که در موقعیت های بیشتری مورد تاکید قرار می گیرند . |
|
مرور مفاهيم : |
|
1. شرایط و محیطی که خود را در آن می شناسیم موقعیت ما محسوب می شود .
2. موقعیت ها ، امکان های متفاوت و متنوعی را برای فعلیت بخشیدن به خود و شناخت آن فراهم می کنند .
3. اگر فرد در موقعیتهایی قرار گیرد که امکان فعالیت چندانی نداشته باشد ، به تدریج خود را منفعل و مجبور تصور می کند .
4. اگر فرد در موقعیت هایی قرار گیرد که بتواند فعال باشد و بر موقعیت اثر بگذارد ، خود را فعال خواهد شناخت .
5. موقعیت ها به تناسب امکان هایی که برای فعالیت « خود » فراهم می کنند ، در شناخت خود ( هویت ) سهیم اند .
6. همه ی موقعیتها برای فرد ارزش و اهمیت یکسانی ندارند و بعضی از آنها مهم تر از بعضی دیگرند .
7. موقعیتها را از نظر اهمیت می توان طبقه بندی کرد .
8. موقعیتهایی که به اعتقاد فرد ، امکان بیشتری برای فعلیت بخشیدن و نشان دادن خود فراهم می کنند اهمیت بیشتری دارند .
9. بعضی از موقعیتها ، قبل از اینکه فرد در آن قرار گیرد و احساس کند که می تواند خود را در آن فعلیت بخشد ، برای او مهم می شود .
10. اهمیت یافتن این موقعیتها به خاطر تاکیدی است که جامعه بر آنها دارد .
11. هویتی که هر فرد برای خود می شناسد ، مجموعه ای از تفاوت ها و تمایزهایی است که او در موقعیت های مختلف و در مقایسه با دیگران ، خود را با آنها شناخته و مورد تایید دیگران قرار گرفته است .
12. ویژگی هایی که در موقعیتهای بیشتری مورد تاکید قرار می گیرند ویژگی های بادوام تر هویت ما خواهند شد .
13. دختر و پسر بودن ( مرد و زن بودن ) ، از جمله ویژگی هایی است که در بسیاری از موقعیت ها مبنایی برای تمایز محسوب می شود .
14. اگر فردی بخش عمده ای از زندگی خود را در موقعیت معینی به سر برد ، ویژگی های مربوط به آن موقعیت ، به ویژگی های با دوام تر هویت او تبدیل می شوند . |
|
درس 2
نقش « دیگران » در هویت یابی چیست ؟ |
|
مفاهيم كليدي : |
|
خود ، مقایسه ، وجوه تمایز بخش ، تایید دیگران و هویت ، گفتگو و هویت ، امتناع ، باورها و ارزش های مشترک ، قدرت و هویت . |
|
خلاصه درس: |
|
پی بردن به تفاوت ، نتیجه ی مقایسه و مبایسه ، مبنای شناخت « خود » است . اما تاکید بر تفاوت به خودی خود به هویت یابی منجر نمی شود بلکه این تمایز باید واقعیت داشته باشد و مورد تایید دیگران هم قرار گیرد .
گرفتن تایید دیگران هم مستلزم گفت و گو و استدلال است . قدرت نیز در شکل گیری هویت نقش دارد و کسی که بتواند گفت و گو در مورد تفاوت ها و توافق بر سر آنها در جهت ادعای خود شکل دهد ، می تواند هویت مورد نظر خود را برای خود یا دیگری تثبیت کند . |
|
مرور مفاهیم : |
|
1. زمانی که از واژه ی « من » استفاده می کنیم ، با به کارگیری این کلمه می خواهیم خود را از دیگران متمایز کنیم .
2. زمانی که واژه ی « ما » را به کار می گیریم ، اعضای گروه را از دیگران متمایز می کنیم .
3. پی بردن به تفاوت ، نتیجه مقایسه است .
4. ما در هر موقعیتی ، برای این که خودمان را بشناسیم و بشناسانیم ، خود را با « دیگران م مقایسه کنیم .
5. در هر موقعیت ، برای تعریف خود می توان از « وجوه تمایز بخش » استفاده کرد .
6. اگر گروهی خود را برتر از دیگران بدانند اما دیگران این ادعا را نپذیرند ، این ویژگی برای هویت آن گروه تثبیت نخواهد شد .
7. تاکید بر تفاوت و تمایز ، به خودی به هویت یابی منجر نمی شود . بلکه این تمایز باید واقعیت داشته باشد و مورد تایید دیگران هم قرار گیرد .
8. گرفتن تایید دیگران ، مستلزم « گفت و گو » و استدلال است .
9. گفت و گو در صورتی مفید است و به اقناع منجر می شود که طرفین آن در استدلال تکیه کنند و افکار خود را برای یکدیگر توضیح دهند .
10. افرادی که دارای باورها و ارزش های مشترک اند ، سخن و استدلال یک دیگر را بهتر می فهمند و بهتر می توانند یکدیگر را قانع کنند .
11. در جریان گفت و گو و استدلال ، افراد موضع برابر ندارند .
12. زمانی که دو تن یا دو گروه با هم گفت و گو می کنند ، ممکن است یکی از طرفین ، در نقشی قرار گرفته باشد که جامعه برای سخنش اعتبار بیشتری قائل باشد .
13. در زمان گفت و گو ، افراد و گروه ها به رغم همه ی استدلال هایی که ارائه می شود ، می تواند از قبول سخن طرف مقابل سرباز زنند .
14. کسی که بتواند گفت و گو در مورد تفاوت ها و توافق بر سر آنها را در جهت ادعاهای خود شکل دهد ، می تواند هویت مورد نظر خویش را برای خود یا دیگری تثبیت کند . |
|
درس 3
نقش « روایت » ها در هویت یابی ما چیست ؟ |
|
مفاهيم كليدي : |
|
روایت ، روایت دینی ، نقش روایت در شناخت گذشتگان ، معاصران و آیندگان ، انواع مهم روایت ، روایت های صوری ، روایت های ساختگی ، روایت های واقعی . |
|
خلاصه درس : |
|
آن چه در غالب گفتار و نوشتار و سایر صورت های نمادی بر ما عرضه می شود و ما را از امری مطلع می سازد ، روایت نام دارد . ما از طریق روایت به شناخت خود ، گذشتگان ، معاصران و آیندگان دست می یابیم . روایت ها ممکن است صوری ، ساختگی یا واقعی باشد . |
|
مرور مفاهیم : |
|
1. هویت ها در مقایسه خود با دیگران و در جریان گفت و گو ، تایید و تثبیت می شوند .
2. ما بخش عمده ای از شناخت خویش درباره ی خود ، دیگران و جهان را از طریق گزارش ها و نقل های دیگران به دست می آوریم .
3. همه ی مطالبی که در غالب گفتار ، نوشتار یا یک گزارش تلویزیونی ارائه یا در یک فیلم تدوین می شود ، ما را به طور مستقیم با واقعیت آشنا می کند .
4. در این گونه شناخت زبان ، نشانه ها و نمادهایی که واقعیت را از طریق آنها می شناسیم ، در نوع شناخت ما تاثیر دارند .
5. آنچه در قالب گفتار و نوشتار و سایر صورتهای نمادی بر ما عرضه می شود و ما را از امری مطلع می سازد با عنوان « روایت » شناخته می شود .
6. به هر روایتی ، از جمله روایت دینی ، زمانی اعتماد می کنیم که اطمینان داشته باشیم که راوی آن فردی راستگوست و دچار اشتباه نشده است .
7. در مورد انواع دانش ها نیز فرض بر این است که دانشمندان راستگوی اند و می کوشند شناختی درست از واقعیت به دست آورند .
8. در شناخت ما از « دیگران » ، چه کسانی که با آنها تعامل داریم و چه کسانی که با آنها تعاملی نداریم – « روایت » نقش محوری دارد .
9. تنها وسیله ی کسب اطلاعات در باره ی کسانی که در آینده خواهند آمد و اوضاعی که در آینده ÷یش می آید ، روایت هایی است که در این باره ارائه می شود .
10. در جریان یک گفت و گو ، طرف ها گفت و گو یکدیگر را از طریق روایتهایی که ارائه می کنند می شناسند .
11. کلمات به تناسب معنایی که برای دیگران دارند و معنایی که می رسانند ما را به دیگران معرفی می کنند .
12. روایت ها از جهت صوری و با توجه به نوع نمادها و نشانه هایی که در آنها به کار رفته است به روایت های گفتاری ، نوشتاری ، بصری ، از جمله نقاشی ، عکاسی ، فیلم ، مجسمه و ... تقسیم می شود .
13. روایت ها را بر مبنای میزان ساختگی یا واقعی بودن آنها نیز می توان طبقه بندی کرد . |
|
درس 4
بهتر است خود را با كدام ويژگي ها تعريف كنيم ؟ |
|
مفاهيم كليدي : |
|
كار آفريني ، نقش و عضويت در گروه ، نسب و نسبت ، ويژگي هاي جسماني ، ويژگي هاي رواني و ذهني ، ويژگي هاي اخلاقي ، مالكيت ، مصرف كردن ، پيروي از مد روز ، توليدگري و خلاقيت ، ويژگي هاي اكتسابي ، ويژگي هاي انتسابي |
|
خلاصه درس : |
|
نقش و عضويت در گروه ، نسب و نسبت ، ويژگي هاي جسماني ، رواني و ذهني و اخلاقي ، مالكيت ، مصرف ، توليدگري و خلاقيت ويژگي هايي هستند كه مبناي تعريف فرد از خودش قرار مي گيرد و در اين ميان نقش توليدگري و خلاقيت مهم تر و اساسي تر است . |
|
مرور مفاهيم : |
|
1. انواع ويژگي ها كه مبناي تعريف فرد از خودش قرار مي گيرند ، عبارتند از : نقش و عضويت در گروه ، نسب و نسبت ، ويژگي هاي جسماني ، ويژگي هاي اخلاقي ، مالكيت ، مصرف ،توليدگري و خلاقيت ، ويژگي هاي رواني و ذهني .
2. آن چه در بيان معمول به عنوان چشم و هم چشمي از آن ياد مي شود يكي از جلوه هاي تمايز يابي و هويت يابي بر مبناي نوع مصرف امري رايج و شايع است .
3. امروزه ، هويت يابي بر مبناي مصرف امري رايج و شايع است .
4. پيروي از مد روز روشي است كه افراد از آن براي متمايز كردن خود از ديگران استفاده مي كنند و راهي براي هويت يابي است .
5. افراد براي آن كه عضويت خود را در گروه هاي مورد نظرشان نشان دهند ، از مصرف به عنوان يك وسيله استفاده مي كنند .
6. آن چه در جامعه با عنوان « مصرف گرايي » شناخته مي شود ، به گرايش افراد به مصرف براي هويت يابي اشاره دارد .
7. ويژگي هاي انتسابي اموري است كه فرد بدون اين كه براي كسب آن ها تلاشي كرده باشد ، با آن ها شناخته مي شود ، مانند نسب و نسبت ، زيبايي و توانايي بدني طبيعي .
8. ويژگي هاي اكتسابي به اموري اشاره دارند كه فرد با فعاليت خود ، آن ها را كسب كرده است ، مانند ساده زيستي ، تجمل گرايي ، راست گويي ، توانايي بدني كه از طريق ورزش حاصل مي شود ، شيك پوشي ف هنرمندي و دانشمندي .
9. افرادي كه خود را با ويژگي هايي كه سهم خلاق « خود » در آن ها بالاست ، مي شناسند ، از « فرديت » و استقلال بيش تري برخوردارند .
10. تغييرات مهم جامعه را مي توان به خلاقيت كساني نسبت داد كه هر يك در بخشي از جامعه تغييراتي ايجاد كرده و توانسته اند در مدت زماني طولاني ، ديگران را به انديشه ها و باورها فرابخوانند .
11. جوامعي كه در برابر آن ها بر خلاقيت به عنوان يك ويژگي مهم براي تعريف « خود تاكيد مي شود ، جوامعي هستند كه در سطح جهان نسبت به جوامع ديگر نقش تعيين كننده دارند .
12. امروزه كشورهايي قدرتمند شناخته مي شوند ، كه در نظام آموزشي آن ها بر خلاقيت تاكيد مي شود .
13. يكي از عوامل مهم پيشرفت و توسعه ي جوامع ، تاكيد جوامع بر خلاقيت و نوآوري به عنوان يك ويژگي مهم باري تعريف « خود » است .
14. در اين جوامع ، « كارآفريني » به عنوان يك ويژگي مهم براي تعريف « خود » شناخته مي شود و در ارزش ها و باورهاي جامعه ، تفاوتي مهم و متمايز كننده به حساب مي آيد . |
